Nguyễn Trãi

N guyễn Trãi, sinh ở Thăng Long trong gia đình ông ngoại là quan Đại tư đồ Trần Nguyên Đán. Cha ông là Nguyễn ứng Long, hiệu ức Trai (tức là Nguyễn Phi Khanh). Mẹ ông là Trần Thị Thái, con gái Trần Nguyên Đán. Năm Nguyễn Trãi lên 5 tuổi, mẹ ông mất. Sau đó không lâu, Trần Nguyên Đán cũng mất. ...

Tác giả: Trần Bảo Ngọc viết 11:38 ngày 18/06/2018

Ngô Thì Sĩ

T rên vách đá động Nhị Thanh tại làng Vĩnh Trại, huyện Thoát Lãng thuộc tỉnh lỵ Lạng Sơn (cũ), hiện còn bức phù điêu khắc đá, tạc hình một ông già ngôi, bên dưới khắc bài văn " tự tán ": " Người là ai? khăn áo đạo sĩ, nét mặt nhà nho, Thân cao bốn thước, lưng nhỏ ba chét tay, Râu thưa, ...

Tác giả: Lê Thị Khánh Huyền viết 11:38 ngày 18/06/2018

Trần Thủ Độ

T rần Thủ Độ là nhân vật trụ cột của triều Trần. Ông là công thần sáng lập triều Trần và là người thực tế nắm quyền lãnh đạo đất nước những năm đầu triều Trần, khoảng gần 40 năm (1226-1264). Sử chép: "Thái Tôn lấy được thiên hạ đều là mưu sức của Thủ Độ cả, cho nên nhà nước phải nhờ cậy, quyền ...

Tác giả: Trịnh Ngọc Trinh viết 11:37 ngày 18/06/2018

Văn bia đề danh tiến sĩ khoa Tân Mùi niên hiệu Tự Đức năm thứ 24 (1871)

Ban đỗ Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân 1 người. NGUYỄN KHUYẾN 阮勸 1 , Cử nhân, học Quốc tử giám, sinh năm t Mùi, thi đỗ năm 37 tuổi, người xã Yên Đỗ tổng Yên Đổ huyện Bình Lục phủ Lý Nhân tỉnh Hà Nội. Ban đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân 2 người. NGUYỄN ...

Tác giả: Lê Thị Khánh Huyền viết 11:37 ngày 18/06/2018

Phần I

Bùi Thụy Đào Nguyên Cao Bá Quát, cuộc đời và sự nghiệp Phần I Cuộc đời và sự nghiệp văn chương Cao Bá Quát (1809? – 1855), tên tự là Chu Thần, hiệu là Cúc Đường, biệt hiệu là Mẫn Hiên. Ông là lãnh tụ cuộc khởi nghĩa Mỹ Lương (nay thuộc thị xã Sơn Tây, Hà Nội), và ...

Tác giả: Trịnh Ngọc Trinh viết 11:37 ngày 18/06/2018

Chu Văn An

Trần vãn thử hà thời, dục vịnh đại phi hiền giả lạc Phượng sơn tồn ẩn xứ, trĩ lưu trường ngưỡng triết nhân phong. (Cuối Trần đó là thời nào, ngâm vịnh rong chơi đâu phải thú vui hiền giả. Non phượng còn dấu nơi ẩn, núi sông mãi mãi ngắm nhìn phong cách triết nhân). Đó là đôi ...

Tác giả: Lê Thị Khánh Huyền viết 11:37 ngày 18/06/2018

Lê Hữu Trác

L ê Hữu Trác hiệu là Hải Thượng Lãn ông (*). Sinh ngày 12 tháng 11 năm Canh Tý (11-12-1720) tại thôn Văn Xá, làng Liêu Xá, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng, tỉnh Hải Dương. Nay là xã Hoàng Hữu Nam huyện Yên Mỹ, tỉnh Hải Dương. Tuy nhiên, ông sống nhiều (từ năm 26 tuổi đến lúc mất) ở quê mẹ xứ ...

Tác giả: Trần Bảo Ngọc viết 11:37 ngày 18/06/2018

Nguyễn Gia Thiều

V ăn học Việt Nam thế kỷ 18 đạt những thành tựu rực rỡ vì đã chứng kiến sự ra đời nhiều tác phẩm Nôm xuất sắc ở cả hai mặt: nội dung phản ánh thời đại sâu sắc và trình độ nghệ thuật điêu luyện. Một trong những tác giả có công lao đóng góp vào thành tựu ấy là Nguyễn Gia Thiều. Thời đại Nguyễn ...

Tác giả: Nguyễn Mỹ Hương viết 11:37 ngày 18/06/2018

Văn bia đề danh tiến sĩ khoa Kỷ Mùi niên hệu Khải Định năm thứ 4 (1919)

Ban đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân 7 người NGUYỄN PHONG DI 阮豐貽 1 , sinh năm Kỷ Sửu, thi đỗ năm 31 tuổi, người xã Nguyệt Viên tổng Từ Quang huyện Hoằng Hóa phủ Hà Trung tỉnh Thanh Hóa. TRỊNH HỮU THĂNG 鄭有升 2 , sinh năm t Dậu, thi đỗ năm 35 tuổi, ở phố ...

Tác giả: Trần Bảo Ngọc viết 11:37 ngày 18/06/2018

Văn bia đề danh tiến sĩ khoa thi hội năm Giáp Thìn niên hiệu Thiệu Trị năm thứ 4 (1844)

Ban đỗ Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân 2 người NGUYỄN CHƯƠNG 阮章 1 , Cử nhân, người phường Vĩnh Hòa tổng An Cư huyện Đăng Xương phủ Triệu Phong tỉnh Quảng Trị, sinh năm Nhâm Thân, thi đỗ năm 33 tuổi. NGUYỄN VĂN PHÚ 阮文富 2 , Cử nhân, người xã Du Lâm tổng Hội Phụ ...

Tác giả: Trịnh Ngọc Trinh viết 11:37 ngày 18/06/2018

Phan Phu Tiên

P han Phu Tiên người làng Vẽ (Đông Ngạc, huyện Từ Liêm, ngoại thành Hà Nội), một làng trù phú nổi tiếng về nghề song, mây đan lát cổ truyền. Ông tên chữ là Tín Thần, tên hiệu là Mặc Hiên. Tại khoa thi cuối cùng của nhà Trần tổ chức ở Thăng Long vào năm Bính Tý, niên hiệu Quang Thái thứ 9 đời ...

Tác giả: Trịnh Ngọc Trinh viết 11:37 ngày 18/06/2018

Bà Triệu

N gày nay, ở Thanh Hóa vẫn còn lăng Bà Triệu với hội thờ vào ngày 21-2, tương truyền là ngày mất của người nữ anh hùng. Bà Triệu, hay nàng Trinh (Triệu Trinh Nương, Triệu Thị Trinh) của truyền thuyết dân gian người miền núi Quân Yên, quận Cửu Chân. Quân Yên, trái núi đó vẫn giữ tên gọi ấy cho ...

Tác giả: Nguyễn Mỹ Hương viết 11:37 ngày 18/06/2018

Thi nhân trong thơ Trần Quang Khải

T rần Quang Khải, tự Chiêu Minh, sinh vào mùa đông năm Tân Sửu (1241), là con trai thứ ba Trần Cảnh (Trần Thái Tông). Dưới triều Trần Thánh Tông, ông giữ chức Tướng quốc thái úy, tước Đại vương; được thăng chức Thượng tướng Thái sư dưới triều vua Nhân Tông. Cùng với Trần Quốc Tuấn, Trần Quang ...

Tác giả: Trịnh Ngọc Trinh viết 11:37 ngày 18/06/2018

Văn bia đề danh tiến sĩ khoa thi hội năm Nhâm Tuất niên hiệu Tự Đức năm thứ 15 (1862)

Ban đỗ Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân 2 người NGUYỄN HỮU LẬP 阮有立 1 , Giải nguyên năm Canh Tuất niên hiệu Tự Đức, sinh năm Giáp Thân, thi đỗ năm 39 tuổi, người xã Trung Cần tổng Nam Kim huyện Thanh Xuyên phủ Anh Sơn tỉnh Nghệ An. LÊ KHẮC CẨN 黎克謹 2 , Cử nhân, ...

Tác giả: Lê Thị Khánh Huyền viết 11:37 ngày 18/06/2018

Nguyễn Trường Tộ

S inh năm 1828, ở làng Bùi Chu, huyện Hưng Nguyên, Nghệ An, trong một gia đình theo đạo Gia tô, nhưng Nguyễn Trường Tộ học thông tứ thư ngũ kinh của Nho giáo. Năm 27 tuổi, ông được giám mục Gauthier đưa vào chủng viện Tân ấp thuộc xứ đạo Xã Đoài để dạy chữ Hán cho giám mục, và được giám mục dạy ...

Tác giả: Trịnh Ngọc Trinh viết 11:37 ngày 18/06/2018

Văn bia đề danh tiến sĩ khoa thi hội năm Ất Mùi niên hiệu Minh Mệnh năm thứ 16 (1835)

Ban đỗ Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân 3 người NGUYỄN HỮU CƠ 阮有機 1 , Cử nhân, người xã Tống Xá Hạ tổng An Lưu huyện Giáp Sơn phủ Kinh Môn tỉnh Hải Dương, sinh năm Giáp Tý, thi đỗ năm 32 tuổi. PHẠM VĂN HUY 笵文輝 2 , Cử nhân, người xã Quan Chiêm tổng Trung Bạn ...

Tác giả: Nguyễn Mỹ Hương viết 11:37 ngày 18/06/2018

Khúc Thừa Dụ

C uối thế kỷ thứ 9, triều đình Trường An đổ nát. Nạn cát cứ của các tập đoàn quân phiệt phong kiến (phiên trấn) ngày càng ác liệt. Khởi nghĩa Hoàng Sào (874 - 884) đã làm lung lay tận gốc nền thống trị của nhà Đường. ở miền tây - nam (Vân Nam), Nam Chiếu cường thịnh, trở thành một nước lớn, luôn ...

Tác giả: Nguyễn Mỹ Hương viết 11:37 ngày 18/06/2018

Văn bia đề danh tiến sĩ Võ khoa thi hội Mậu Thìn niên hiệu Tự Đức năm thứ 21 (1868)

Ban đỗ Đệ nhị giáp Tiến sĩ võ xuất thân 1 người. NGUYỄN VĂN VẬN 阮文運 1 , sinh năm Nhâm Thìn thi đỗ năm 37 tuổi, Cử nhân võ niên hiệu Tự Đức năm thứ 14 (1861), năm thứ 18 (1865) ân vua cho nhận chức Chánh Đội trưởng Suất đội, sung vào học ở Võ học đường, thi Hội đỗ đầu ...

Tác giả: Trần Bảo Ngọc viết 11:37 ngày 18/06/2018

Văn bia đề danh tiến sĩ khoa Canh Tuất niên hiệu Duy Tân năm thứ 4 (1910)

Ban đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân 4 người VƯƠNG HỮU PHU 王有琈 1 , tên cũ là Đình Thụy 廷瑞 , Cử nhân khoa Quý Mão niên hiệu Thành Thái năm thứ 15, sinh năm Tân Tị, thi đỗ năm 30 tuổi, người xã Vân Sơn tổng Xuân Liễu huyện Nam Đàn phủ Anh Sơn tỉnh Nghệ An. NGUYỄN ...

Tác giả: Lê Thị Khánh Huyền viết 11:37 ngày 18/06/2018

Văn bia đề danh Cát sĩ khoa Bác học Hoàng Tài năm Tân Hợi niên hiệu Tự Đức năm thứ 4 (1851)

Ban đỗ Đệ nhất giáp Cát sĩ cập đệ đệ nhị danh 1 người VŨ DUY THANH 武惟清 1 , sinh năm Tân Mùi, thi đỗ năm 41 tuổi, người xã Kim Bồng tổng An Ninh huyện Yên Khánh phủ Yên Khánh tỉnh Ninh Bình. Ban đỗ Đệ nhất giáp Cát sĩ cập đệ đệ tam danh 1 người VŨ HUY ...

Tác giả: Nguyễn Mỹ Hương viết 11:37 ngày 18/06/2018