Đài thiên văn đặt trên quỹ đạo có gì khác so với đài thiên văn mặt đất?

Ngày nay các nhà thiên văn đã dùng máy bay, khí cầu, tên lửa, vệ tinh nhân tạo đ­a các máy móc thiên văn ra ngoài tầng khí quyển Trái đất để quan trắc toàn diện các hiện tư­ợng thiên văn. Những thiết bị chứa đựng và chuyên chở các máy móc thiên văn đó chẳng khác gì các đài thiên văn không gian.

Đài thiên văn quỹ đạo là một loại đài thiên văn không gian. Xét về khái niệm thì những vệ tinh nhân tạo và các trạm khoa học trên không gian đem theo các máy móc thiên văn cỡ lớn và bay xung quanh Trái đất trên quỹ đạo cao mấy trăm kilomet đều có thể gọi là đài thiên văn quỹ đạo. Để quan trắc thiên văn trên không trung, nói chung các máy móc đi đều có thiết bị cung cấp nguồn điện như­ pin mặt trời hoặc ác quy; Có hệ thống giữ nhiệt để đảm bảo cho máy móc hoạt động ổn định; Có hệ thống tự động tiếp nhận mệnh lệnh chỉ huy từ mặt đất; Có hệ thống điều chỉnh máy móc thiên văn ngắm chuẩn vào mục tiêu; Có hệ thống tự động truyền các số liệu, tín hiệu và hình ảnh thu đ­ược về mặt đất; Loại máy móc quan trắc tia hồng ngoại từ xa còn có hệ thống thiết bị duy trì nhiệt độ tiêu chuẩn từ 1,8 - 4,2 độ. Trên các trạm khoa học không gian còn có các nhà du hành vũ trụ điều khiển máy móc thiên văn theo yêu cầu của mặt đất, có các phòng làm việc, phòng nghỉ ngơi cho các nhà du hành vũ trụ. Các nhà du hành vũ trụ có thể lái máy bay đi lại giữa mặt đất và các đài thiên văn quỹ đạo. Thông th­ường các trạm khoa học không gian hoặc vệ tinh thiên văn có thể làm việc trên quỹ đạo liên tục mấy năm liền, mấy chục năm hoặc lâu hơn nữa.

Tuy thiên văn học không gian mới đang trong giai đoạn phát triển ban đầu như­ng đã thu đ­ược nhiều thành tựu quan trọng. Nhờ nó mà các nhà thiên văn đã phát hiện ra và nghiên cứu một số thiên thể mới và hiện tượng thiên văn mới mà trước đó ch­ưa biết tới. Có thể khẳng định rằng, cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, ngành thiên văn học không gian rồi đây sẽ nở rộ những bông hoa rực rỡ hơn nữa.