12/02/2018, 16:40

Phân tích bài Thu Vịnh của Nguyễn Khuyến

(Kenhvanmau.com) – Anh(Chị) hãy trong sách văn học lớp 11. ( Bài làm văn của học sinh giỏi trường THPT Bình Giang). Đề bài: . BÀI LÀM Nguyễn Khuyến- một nhà thơ của làng cảnh Việt Nam, những khung cảnh, đời sống của làng quê được ngòi bút tinh tế của ông khắc lên ...

(Kenhvanmau.com) – Anh(Chị) hãy trong sách văn học lớp 11. ( Bài làm văn của học sinh giỏi trường THPT Bình Giang).

Đề bài: .

BÀI LÀM

       Nguyễn Khuyến- một nhà thơ của làng cảnh Việt Nam, những khung cảnh, đời sống của làng quê được ngòi bút tinh tế của ông khắc lên vừa có hồn lại vừa vẻ nên được những bức ảnh làng quê vô cùng lãng mạn, trữ tình. Bằng ngòi bút tả cảnh ngụ tình đã khiến cho biết bao tác phẩm của ông đi vào lòng người. Đặc biệt là chùm thơ thu, với Thu điếu, Thu vịnh, Thu ẩm đã để lại những dấu ấn khá sâu đậm và đi vào lòng người bằng những hình ảnh, những nét đặc trưng tiêu biểu của mùa thu. Và với bài thơ thu vịnh,  Nguyễn Khuyến cho thấy một tâm sự u hoài, một tấm lòng xót xa trước cảnh, kín đáo, bày tỏ một tình cảm yêu nước chân thành.

Trời thu xanh ngắt mấy từng cao,

Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu.

Ở đây, khác hẳn với những trời thu trong “thu điếu” và “thu ẩm”, trời thu của thu vịnh được mở đầu là một khung cảnh cao vút và thăm thẳm của trời thu, và xen  vào đó là cái se se lạnh của mùa thu. Với cái nền là bầu trời bao la “xanh ngắt”, “ mấy tầng cao” nổi bật lên hình ảnh thanh tú của cần trúc đang đong đưa khe khẽ trước gió thu. Và hình ảnh động của gió hắt hiu như chứa chất tâm trạng bên trong. Mở đầu như vậy khiến cho người đọc có thể phần nào thấy được một nỗi lòng đầy lo âu.  Sự lay động rất nhẹ của cần trúc càng làm tăng thêm cái lặng thinh, sâu thẳm của bầu trời. Hai câu đề  chấm phá hai nét phong cảnh đơn sợ, thanh thoát nhưng hoà điệu nhịp nhàng với tâm hồn tác giả. Nhà thơ đã vẽ lên một khung cảnh trời thu vừa có cảnh thực là vừa có hồn thu ở trong cảnh.

Nước biếc trông như tầng khói phủ

Song thưa để mặc bóng trăng vào.

Nước biếc là màu nước đặc trưng của mùa thu khi khí trời bắt đầu se lạnh. Sáng sớm và chiều tối, trên mặt ao, mặt hồ có một lớp sương mỏng trông như khói phủ làm cho người đọc có cảm giác cảnh mùa thu được chen lẫn với màu khói. Và chính cái cảnh mặt nước khói sương bình thường ấy qua con mắt và tâm hồn thi sĩ đã trở thành một dáng thu ngâm vịnh. Tầng khói phủ khác làn khói phụ vì sương đã trở nên dày hơn, nhiều lớp hơn, có chiều cao, độ sâu, như chất chứa cái gì đó ở bên trong. Chỉ bằng vài nét chấm phá nho nhỏ của mùa thu đã khiến cho mùa thu như có hồn và sự hòa quyện giữa cảnh thu và lòng người đi vào trong lòng người đọc Hình ảnh song thưa gợi ý thanh thoát, cởi mở, két hợp với hình ảnh ánh trăng- hình ảnh quên thuộc đều có ở mỗi làng quê, góp phần vừa tạo nên cảm giác gần gũi, vừa tạo cho người đọc có được có cảm giác thiên nhiên luôn luôn hài hòa và gần gũi với nhau.  Nếu ở câu trên là một trạng thái có chiều cao, có độ sâu thì ở câu này lại là một trạng thái mở ra thành một bề rộng, giới hạn bởi khung cửa sổ song thưa mà vẫn cứ mênh mông ở ý nghĩa bên trong, ở tinh thần và âm điệu, nhưng trạng thái nào thì cũng đều tĩnh mịch và chất chứa suy tư.

Phân tích bài thơ Thu Vịnh của Nguyễn KhuyếnPhân tích bài thơ Thu Vịnh của Nguyễn Khuyến

Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái,

Một tiếng trên không, ngỗng nước nào ?

Nếu như cảnh vật ở 4 câu thơ trên được miêu tả qua con mắt nhìn có vẻ khách quan, đầy cảm xúc của trái tim. Nghệ thuật đảo ngữ làm nổi bật hình ảnh "mấy chùm” hoa và “một tiếng” ngỗng. Hình ảnh “hoa năm ngoái” có sức gợi tả mạnh; “hoa năm ngoái” có nghĩa là hoa vẫn là hoa y như năm ngoái mà nước hôm nay thì đã trở thành "nước nào”. Và tiếng ngỗng ở đây, về nghệ thuật, là lấy cái động để diễn tả cái tĩnh. Cảm giác khi nghe tiếng ngỗng trên không văng vẳng mà giật mình băn khoăn tự hỏi: ngỗng nước nào ? Mặc dù âm thanh ấy đã quá quen thuộc mỗi độ thu về. Và nếu như 4 câu thơ trên sự hòa quyện giữa thiên nhiên và con người có sự kết hợp hài hòa thì đến 2 câu thơ này, là một nỗi u uất của lòng người trước cảnh vật thiên nhiên, là nỗi niềm xót xa, nẫu ruột, chết lòng.

Và rồi đến 2 câu thơ kết của của bài thơ là cảm hứng và nỗi thẹn của nhà thơ

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút,

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào.

“Nhân hứng” ở đây chính là hứng làm thơ trước cảnh mùa thu, “toan cất bút” định không viết nhưng trước cảnh đẹp thì lại tạo được hứng khởi để viết. “Nghĩ ra" tức là ý thức, là lý trí, là tỉnh. Nguyễn Khuyến rất say mà rất tỉnh. Ông say trước cảnh đẹp của mùa thu, nhưng ông vẫn tỉnh trước lương tâm của mình. Cho nên, ông nói được là thẹn. Nhưng thẹn với ai? Có lẽ thẹn vì tài thơ thua kém hay thẹn vì mình chưa có được nhân cách trong sáng và khí phách cứng cỏi như Đào Tiềm? Với hướng văn đi từ cảnh đến tình, từ tình đến người và rồi là cái kết có chút lẳng lơ nhưng mà lại vô cùng kín đáo ẩn chứa rất nhiều suy tư của người đọc.

Bằng những hành ảnh gần gũi thân thương của làng qua trong cảnh mùa thu từ mây, trời, ngọn trúc, mặt nước, ánh trăng, và những âm thâm quen thuộc của gió, tiếng ngỗng… Cũng chính vì vật mà bài thơ đã mang một nét riêng, một cảnh đẹp nhưng lại ẩn chứa những nỗi lòng khó có thể diễn tả hết được. Cũng chính qua bài thơ, góp phần nào khẳng định được tình yêu quê hương đất nước, tình yêu thiên nhiên tha thiết của nhà thơ, và cái tình yêu đó được thể hiện hết sức tinh tế và uyên thâm không mấy ai có thể diễn tả được.

Tác giả: ANH ĐÀO

 


Bài liên quan

Phân tích bài “Bàn về đọc sách” của Chu Quang Tiềm và nói lên cảm nghĩ của em

Bài Bàn về đọc sách của học giả Chu Quang Tiềm, văn bản này in trong cuốn Danh nhân Trung Quốc bàn về niềm vui nỗi buồn của việc đọc sách. Tác giả đã nêu lên 3 luận điểm cơ bản: mục đích của việc đọc ...

Soạn bài Ngữ văn lớp 11: Tình yêu và thù hận

Soạn bài Ngữ văn lớp 11: Tình yêu và thù hận (trích kịch Rô-mê-ô và Giu-li-ét) của tác giả Uy-li-am sếch-xpia. Tải về: Soạn bài Ngữ văn lớp 11: Tình yêu và thù hận

Phân tích diễn biến tâm trạng nhân vật Chí Phèo trong truyện ngắn cùng tên của Nam Cao (đoạn từ khi gặp Thị Nở đến khi kết thúc cuộc đời)

Nam Cao viết văn từ những năm 30 cuả thế kỉ XX nhưng đến năm 1941 ông mới khẳng định vị trí của mình trong nền văn học nước nhà bằng truyện ngắn Chí Phèo. Ông là nhà văn hiện thực xuất sắc tràn đầy ...

Phân tích bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu (Bài 4)

Tố Hữu được mệnh danh là ngọn cờ đầu của phong trào thơ cách mạng. Thơ ông là vũ khí để tuyên truyền, cổ động tinh thần chiến đấu cũng như nêu cao tình yêu và tinh thần yêu nước mãnh liệt. Mặc dù thơ ...

Chứng minh tính hiện thực, tính chiến đấu và trữ tình trong thơ văn Nguyễn Đình Chiểu

Đề bài: Chứng minh tính hiện thực, tính chiến đấu và trữ tình trong thơ văn Nguyễn Đình Chiểu. Bài làm Thơ văn Đồ Chiểu là kết tinh cao nhất của nền văn học yêu nước sôi sục ở miền Nam vào thời kì ...

Soạn bài: Từ tượng hình, từ tượng thanh lớp 8

Soạn bài: Từ tượng hình, từ tượng thanh lớp 8 I. Đặc điểm – công dụng a, Đoạn trích Lão Hạc của Nam Cao có những từ gợi tả hình ảnh, dáng vẻ, trạng thái của sự vật, hiện tượng, những từ mô phỏng âm ...

Thuật lại tâm trạng của người anh trong truyện “Bức tranh của em gái tôi”

Đề bài: Viết một bài văn thuật lại tâm trạng của người anh trong truyện “Bức tranh của em gái tôi” khi đứng trước bức tranh đạt giải nhất của cô em gái. Có lẽ, tình cảm gia đình là một ...

Tả buổi lao động ở trường em lớp 6

Tả buổi lao động ở trường em – Hàng tháng, trường em đều tổ chức tham ra lao động tập thể. Hãy tả lại buổi lao động gần đây nhất mà em có tham ra. Tháng nào trường em cũng tổ chức một buổi lao động ...

Phát biểu cảm nghĩ của em về bài Đấu tranh cho một thế giới hòa bình của nhà văn G.Mác-két

Đề bài: Phát biểu cảm nghĩ của em về bài Đấu tranh cho một thế giới hòa bình của nhà văn G. Mác-két. Sau khi đại chiến thế giới lần thứ hai kết thúc (1945), trục phát xít Đức, Ý, Nhật đã tan rã trước ...

Trò chơi điện tử là món tiêu khiển hấp dẫn. Nhiều bạn vì mải chơi mà sao nhãng học tập và còn phạm những sai lầm khác. Hãy nêu ý kiến cùa em về hiện tượng đó – Văn mẫu lớp 8

Đánh giá bài viết Trò chơi điện tử là món tiêu khiển hấp dẫn. Nhiều bạn vì mải chơi mà sao nhãng học tập và còn phạm những sai lầm khác. Hãy nêu ý kiến cùa em về hiện tượng đó – Bài làm 1 của ...

Mới nhất

Phân tích hình tượng Lorca trong bài thơ Đàn ghita của lorca

(Văn mẫu lớp 12) – Anh (Chị) hãy . ( Bài phân tích của cô giáo Đặng Thị Yến trường THPT Thanh Miện). Đề bài: Phân tích hình tượng Lorca qua bài thơ đàn ghi ta của lorca BÀI ...

Qua bài thơ Bánh trôi nước và Tự tình II của Hồ Xuân Hương anh chị hiểu gì về người phụ nữ Việt Nam thời trước

() – . ( Bài làm được 9 điểm của HSG Trường Bình Giang). Đề bài: Qua bài thơ Bánh trôi nước và Tự tình II của Hồ Xuân Hương, anh chị hiểu gì về người phụ nữ Việt Nam thời trước. ...

Phân tích tác phẩm một người hà nội

(Kenhvanmau.com) – Anh (Chị) hãy của nhà văn Nguyễn Khải. (Bài làm của học sinh lớp 12A3 – Trường THPT Bình Giang – Hải Dương) Đề bài: Anh (Chị) hãy phân tích tác phẩm Một người Hà ...

Phân tích bài thơ Đây Thôn Vĩ Dạ

(Văn mẫu lớp 11) – Anh (Chị) hãy của Hàn Mạc Tử trong sách văn học lớp 11. Đề bài: Phân tích bài thơ “Đây Thôn Vĩ Dạ” của nhà thơ Hàn Mạc Tử BÀI LÀM ...

Nêu ý nghĩa nhan đề bài Chiếc Thuyền Ngoài Xa

() – Em hãy tóm tắt và nêu ý nghĩa của nhan đề tác phẩm Chiếc Thuyền Ngoài Xa trong tác phẩm văn học lớp 12. Đề bài: BÀI LÀM Chiếc thuyền ngoài xa là một tác phẩm ...

Cảm nhận tác phẩm Hồn Trương Ba Da Hàng Thịt

(Kenhvanmau.com) – Anh (Chị) hãy . (Bài làm của học sinh trường THPT Lê Qúy Đông – Hà Đông) Đề bài: Hãy cảm nhận tác phẩm Hồn Trương Ba da hàng thịt trong sách ngữ văn lớp 12. ...

Nghị luận văn học về tác phẩm Chinh Phụ Ngâm Khúc

() – trong tác phẩm văn học lớp 10. ( Bài nghị luận của cô Trần Thị Hoài An trường THPT Chu Văn An) Đề bài: Nghị luận văn học về Chinh phụ ngâm khúc (Tình cảnh lẻ loi của người chinh ...

Lấy nhan đề những người không chịu thua số phận em hãy viết bài văn nêu suy nghĩ của mình

() – về hiện tượng đó. ( Bài làm văn được 9 điểm của HSG Trường Bình Giang). Đề bài: Lấy nhan đề " Những người không chịu thua số phận". Trình bày suy nghĩ của em về hiện tượng đó. ...

Tóm tắt sự nghiệp Văn Học của Nguyễn Tuân

(Kenhvanmau.com) – Anh (chị) hãy . (bài làm của học sinh lớp 11A3 trường THPT Vĩnh Chân – Phú Thọ) Đề bài: Anh (chị) hãy tóm tắt sự nghiệp văn học của Nguyễn Tuân. (sách ...

Suy ngẫm về hình tượng nhân vật A Phủ trong tác phẩm Vợ Chồng A Phủ

() – trong chương trình văn học lớp 12. ( Bài làm được 9 điểm). Đề bài: Trong truyện ngắn Vợ chồng A Phủ, song song với nhân vật Mị, Tô Hoài cũng đã xây dựng thành công hình tượng ...