Xin hỏi, câu "Tháng chín đôi mươi, tháng mười mùng năm" có ý nghĩa như thế nào?

Rươi, món ăn đặc sản ở miền Bắc Việt Nam. Ở thời nay có thể thưởng thức rươi quanh năm, nhưng đúng mùa “Tháng 9 đôi mươi, tháng 10 mùng 5” (âm lịch) vẫn là thú vị nhất.

Nhà văn Vũ Bằng cho biết: "Vào những dịp trăng thượng huyền tháng Giêng, tháng hai, nước biển rút xuống, những con rươi đẻ trứng ở ruộng, trứng đó ở sâu dưới đất chừng bốn, năm mươi phân. Vào tuần trăng hạ huyền, nước biển dâng cao tràn vào các ruộng, trứng rươi nở ra con, rồi nhô ở dưới đất lên và đứt ra từng đoạn như hầu hết các giống sâu bọ khác. Mỗi đoạn là một con rươi".

Con rươi có đặc điểm là nếu ta chặt đầu nó đi, mà có nước biển thuận tiện cho nó sống thì nó lại sinh ra cái đầu khác, chặt đuôi nó thì nó lại sinh ra cái đuôi khác. Vào những ngày 20 tháng 9,  mùng 5 tháng 10... là những ngày nước thủy triều dâng lên, những con rươi chui ra khỏi mặt đất (người ta gọi là nứt lỗ rươi) chính là để sống cuộc đời tình ái.

Rươi thường chỉ hiện về đêm, không lên ban ngày. Vì thế người ta chỉ bắt rươi về ban đêm. Người ta thường đốt đèn, đốt đuốc để bắt rươi. Rươi thấy ánh đèn lại càng lượn khỏe. Chở về đến Hà Nội, con rươi tính ra ít nhất cũng đã bị tù đầy trong năm sáu tiếng đồng hồ. Nhiều con đã chết nhưng cũng có nhiều con còn sống.

Nhìn vào một thúng rươi, ta thấy chúng có nhiều màu khác nhau: Xanh nhờ nhờ, đỏ đùng đục, vàng mờ mờ, lại có khi xám bạc như màu bạc ô…tất cả quằn quại trong một thứ nhớt quánh như hồ. Nhớt đó, người ta gọi là vấn và chính cái vấn, đã nuôi sống con rươi trên cạn.

Cách chế biến rươi ra món ăn cũng chẳng khó khăn gì lắm. Ta vẫn quen thưởng thức mấy món chính là chả rươi, rươi hấp, rươi xào, rươi nấu và rươi đúc với trứng... Nhưng đã dùng rươi thì muốn ăn cách nào cũng thế, cần phải cho đủ cay mới được, ớt làm nổi hẳn vị rươi lên.

Thêm vào đó, trần bì (vỏ quít) thơm một mùi hăng hăng, lá gấc ngọt thoang thoảng, thì là và rau mùi thơm của hoa cỏ đồng quê, tất cả nâng đỡ nhau, hoà hợp với nhau để tạo nên một hương vị nhiều tiết tấu, tưởng chừng như một bản đàn tuyệt diệu, chỉ thiếu một nét là hỏng cả.

Vì rươi là món ăn hiếm có trong một năm lại được người ta yêu chuộng nên nhiều nhà tìm cách giữ rươi để có thể gửi biếu xén bạn bè, gia quyến ở xa hay là giữ để ăn dần.