12/02/2018, 16:40

Nghị luận văn học về tác phẩm Chinh Phụ Ngâm Khúc

() – trong tác phẩm văn học lớp 10. ( Bài nghị luận của cô Trần Thị Hoài An trường THPT Chu Văn An) Đề bài: Nghị luận văn học về Chinh phụ ngâm khúc (Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ). BÀI LÀM Đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ đã bộc lộ ...

() –  trong tác phẩm văn học lớp 10. ( Bài nghị luận của cô Trần Thị Hoài An trường THPT Chu Văn An)

Đề bài: Nghị luận văn học về Chinh phụ ngâm khúc (Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ).

BÀI LÀM

       Đoạn trích Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ đã bộc lộ rõ được tâm trạng cô đơn, lẻ loi của người vợ nhớ chồng ra trận trinh chiến và thể hiện rõ được nghệ thuật miêu tả tâm trạng của hai tác giả Đặng – Đoàn, trong đó không thể không nhắc đến nghệ thuật diễn Nôm đặc sắc của nữ sĩ Đoàn Thị Điểm. Bức tâm tình người chinh phụ trong đoạn trích này thể hiện rõ nỗi nhớ mong chồng, khao khát một cuộc sống gia đình bình dị, yên ấm và ước mong một ngày vợ chồng đoàn tụ.

      Trong toàn bộ tác phẩm chinh phụ ngâm tâm tình người phụ nữ được tác giả diễn tả đặc sắc tinh tế đó là tâm tình người chinh phụ nhớ mong chồng khao khát cuộc sống gia đình bình dị, ước mong về ngày đoàn tụ vợ chồng. Đó là khát vọng của biết bao người phụ nữ trong xã hội đang phải sống trong cảnh loạn lạc, chiến tranh liên miên. Đoạn trích " Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ" cho ta thấy rõ tâm trạng người phụ nữ thông qua nghệ thuật miêu tả tâm trạng bậc thầy của tác giả Đặng Trần Côn, Đoàn Thị Điểm.

 Tình cảnh nổi bật của người phụ nữ nói chung, chinh phụ nói riêng đó là: Cô đơn, chống vắng, lẻ loi. Người chinh phụ xuất hiện như có như không, như tỉnh, như thức trong từng bước đi từng động tác trong mối quan hệ không gian và thời gian.

" Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.
Ngoài rèm thước chẳng mách tin,
Trong rèm dường đã có đèn biết chăng ?"

Trong những  câu thơ đầu hình ảnh quan trọng được tô đậm nhấm mạnh trở đi trở lại là tấm rèm và bóng đèn, người chinh phụ ngồi rèm thưa mà trông ra ngoài đợi tin chồng nhưng chẳng thấy đâu, cuộc sống nơi trong rèm, ngoài rèm hiên vắng chính là cuộc sống nơi phòng khêu. Là sự bó buộc, trói buộc trong một không gian chật hẹp, tù đọng mà người chinh phụ phải chịu đựng đó cũng là sự trói buộc của xã hội của tất cả người phụ nữ trong xã hội Nam quyền xưa.

Trong rèm giường đã có đèn biết chăng?

Dưới hình thức câu hỏi tu từ nhưng lại nhấn mạnh khoảng thời gian đêm khuya đèn sáng làm tôn thêm vẻ vắng lặng cô đơn người chinh phụ. Hình ảnh đèn và bóng người trong câu thơ gợi ta nhớ hình ảnh Vũ Nương trong chuyện người con gái Nam Xương – Nguyễn Dữ. Nhưng nếu như bóng nàng Vũ Nương trên tường mỗi khi đêm về là đối tượng để nàng trò truyện với con để gắn kết tình cha con của bé Đân thì hình ảnh bóng người khá thương trong câu thơ càng tô đậm tình cảm đau khổ người chinh phụ một mình đối diện với chính mình. Hai cuộc đời hai số phận nhưng họ đều chung cảnh ngộ trông ngóng người chồng đi đánh trận từ đó thấy rằng thân phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa kia hiện lên đáng thương, đáng sẻ chia họ như mất hết sức sống, đã bị vật hóa tựa như tàn đèn cháy để kết lại đầu, bấc. Bây giờ họ chỉ là bóng người là hiện thân kiếp hoa đèn tàn lụi.

nghi-luan-van-hoc-ve-tac-pham-chinh-phu-ngam-khucnghi-luan-van-hoc-ve-tac-pham-chinh-phu-ngam-khuc

Ngay cảnh vật và sự sống bên ngoài cũng nhuốm vẻ tai thương chập chờn bất định không dễ nắm bắt với " Tiếng gà eo óc gáy xương năm trống" rồi " hè phất phơ rả bóng bốn bên thời gian trôi đi người chinh phụ không chỉ chờ đợi ngóng chông ban ngày, ngay cả đêm khuya nàng vẫn nhớ nung sâu muội.

" Khắc giờ đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa."

Trong sự chờ đợi người chinh phụ thấy một khoảng thời gian nhắn một khắc, một giờ mà dài như một năm mối sầu trào dâng như biển lớn mênh mang những từ láy đằng đắng rải rác tạo âm điệu buồn thương, ngàn xa như tiếng thở dài người thiếu phụ đăm đắm chờ chồng nếu người thiếu phụ TQ. Trong " Nỗi oán người phòng khuê" bước lên lầu để ngóng chồng, trang điểm, nhìn màu dương liễu hối hận để chồng đi, thì người chinh phụ trong chinh phụ ngâm đã tìm đến những việc làm để vơi đi nỗi nhớ chồng, hương gượng đốt, gương nguội soi…nàng còn rơi vào cảnh bi thảm hơn người thiếu phụ TQ. Khi mà nàng mang tìm được sự thanh thản nhưng kết quả Hồn đà mê man, lệ chứa chan, gượng gảy đàn những lo sợ… rõ ràng vì nhớ thương mong ngóng chồng mà khiến người chinh phụ thêm sót xa lo lắng, tâm trạng ấy cứ đan xen đeo bám nàng. Khiến nàng càng đau khổ, vô vọng.

Từ nỗi niềm chờ mong khắc khoải người chinh phụ đã rãi bày khát vọng của mình đó là nhu cầu tâm lí chung của những người sống trong xa cách.

" Lòng này gửi gió đông có tiện ?
Nghìn vàng xin gửi đến non Yên."

Câu hỏi tu từ kết hợp cử chỉ trân trọng đã thể hiện tình cảm thiêng liêng trong lòng người chinh phụ, hình ảnh ước lệ: Non yên địa danh Trung Quốc. Kết hợp từ ngữ: Cò tiến, nghìn vàng, xin. Khiến cách biểu đạt trang trọng cổ kính và thể hiện sự nhún mình, năn nỉ người chinh phụ nhưng câu thơ sau đó lại như phủ nhận ước vọng của nàng.

" Non Yên dù chẳng tới miền" để rồi nàng lại trở về với nỗi nhớ và nỗi nhớ  ấy tràn ra cả không gian rộng lớn nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời trong hình ảnh khoa trương có cả thời gian thường nhớ đằng đẵng có cả không gian chia li rộng lớn mà chỉ kích thước vũ trụ đường lên bằng trời mới sánh kịp nhưng thời gian đằng đẵng, không gian xa cách vô tận chính là đã khắc họa sâu hơn nỗi cô đơn trong lòng người chinh phụ.

"Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu,
Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong.".

Mỗi từ ngữ trong câu thơ đều thấm đẫm tâm trạng người chinh phụ thăm thẳm gợi độ sâu, cao nỗi nhớ và nó còn ngầm ý oán trách từ đau đáu như thể hiện sự dõi nhìn tập chung cao độ cùng nỗi đau, thèm khát trong trái tim yêu thương của người chinh phụ. Những từ láy thuần việt được vận dụng linh hoạt tài tình đã thể hiện tài năng tác giả trong việc hiện thực hóa cung bậc trạng thái cảm xúc người chinh phụ.

Hai câu cuối cảnh và tình thâm nhập thẩm thấu tạo ra hình ảnh thẩm thấu não nề.

" Cảnh buồn người thiết tha lòng,
Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun.".

Câu thơ gợi chúng ta nhớ đến một câu " Người buồn cảnh đeo sầu. Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ". Tác giả chinh phụ ngâm đã nói lên hiện tượng cụ thể nỗi lòng hoàn toàn phơi bày ra ngoài cảnh vật. Cành cây sương đượm đã buốt giá, tiếng trùng đã ảo não lại còn mưa phun càng thêm giá buốt. Âm thanh một cõi lòng hòa âm thanh cảnh vật tâm trạng và tình cảnh người chinh phụ đã lẩn khuất trong hình ảnh âm điệu thiên nhiên, sao động lòng người.

Trên phương diện nghệ thuật thể thơ song thất lục bát với kiểu kết hợp hai câu bảy chữ kiểu đường thi cảm xúc đăng đối và câu thơ lục bát truyền thốn giàu âm điệu gợi cảm, gợi hình đã tạo nhịp điệu buồn thương man mát nỗi dài không riết trong tâm trạng người chinh phụ sự kết hợp hình ảnh từ ngữ mang tính biểu tượng đường thi với từ ngữ thuần việt giàu sắc thái biểu cảm tạo nét độc đáo cho thơ chung, chinh phụ ngâm riêng.

      Đoạn trích là tiếng kêu thương người phụ nữ chờ chồng nhớ thương người chồng trinh chiến phương xa, tình cảnh lẻ loi đó được chiếu ứng trong cảnh chờ đợi thời gian đằng đẵng, không gian trống vắng bủa vây bốn bề cuộc sống vô vị mất sinh khí ở đó người phụ nữ sống trong cô đơn mất niềm tin, vui sống và không có trên hệ gắn bó cuộc đời rộng lớn đó chính là tình cảm người phụ nữ một thời qua đó tác giả tố cáo những cuộc chiến tranh phi nghĩa đã đẩy bao nhiêu người trai ra trận và bao nhiêu người chinh phụ tựa cửa đợi chồng. Mặt khác tác phẩm còn lên tiếng nói đòi quyền sống hạnh phúc lứa đôi người phụ nữ ngay giữa cuộc đời trần thế. Đó chính là giá trị hiện thực nhân đạo mà tác phẩm thể hiện thành công.

Tác giả: Cô Trần Thị Hoài An

Bài liên quan

Một số núi lửa nguy hiểm trên thế giới

* Núi lừa Vê-su-vơ. Nằm bền bờ vịnh Na-ple của I-ta-li-a. Suốt nhiều thế ki trước, người ta chưa bao giờ thấy biểu hiện gì ở khu vực này; thế nhưng vào năm 63 hàng loạt các cơn động đất đã diễn ra ...

Theo anh (chị) làm thế nào để môi trường sống của chúng ta ngày càng sạch đẹp.

Nếu đặt ra câu hỏi: Ai là người tác động lên môi trường tự nhiên nhiều nhất?. Câu trả lời sẽ là con người. Không thể phủ nhận một điều rằng tất cả những ô nhiễm trên Trái Đất này đều do bàn tay con ...

Nghị luận về một phương diện nghệ thuật mà anh (chị) cho là đặc sắc trong bài thơ Tiếng hát con tàu của Chế Lan Viên

Thơ Chế Lan Viên có tính khái quát rất cao. Hiện thực trong thơ ông được đúc rút ở những chân lí cao cả. Chế Lan Viên tìm cách lí giải, cắt nghĩa hiện thực bằng một góc nhìn riêng biệt, sáng tạo qua ...

Viết thư gửi một người bạn ở trường khác để hỏi thăm bạn và kể cho bạn nghe tình hình ở lớp ở trường em hiện nay.

Nha Trang, ngày… tháng… năm…Hồng Nhung thân mếnCó lẽ đã hơn hai tháng rồi chúng mình bặt tin nhau. Chẳng phải Hồng Nhung lười viết thư hay tại mình không siêng năng thư từ mà sợi dây liên lạc bị gián ...

Bình giảng đoạn thơ sau trong bài Sóng của Xuân Quỳnh: "Con sóng dưới lòng sâu ... Cả trong mơ còn thức".

Sóng là một bài thơ tình tiêu biểu của Xuân Quỳnh. Bài thơ được viết năm 1967, khi nhà thơ hăm hở đi vào tuyến lửa. Nơi mảnh đất đầy bom đạn với "Gió Lào cát trắng" ấy, Xuân Quỳnh đã hái ...

Phân tích tác phẩm Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài của Nguyễn Huy Tưởng

Nguyễn Huy Tưởng (1912 – 1960) là một nhà văn, nhà viết kịch tài năng. Ông sinh ra trong một gia đình nhà nho khá giả có tinh thần yêu nước ở làng Dục Tú, phủ Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (nay thuộc Đông ...

Giải thích câu tục ngữ "Tấc đất, tấc vàng"

Dân tộc ta vốn có nghề trồng lúa nước lầu đời. Nghề nông là nghề căn bản của hàng triệu con người Việt Nam. Đồng ruộng, đất đai, vườn tược… gắn liền cuộc sống của mỗi người, mỗi nhà. Đã có biết bao ...

Soạn bài ôn dịch, thuốc lá

Soạn bài ôn dịch, thuốc lá của Nguyễn Khắc Viện I. Đọc – hiểu văn bản Câu 1. Phân tích ý nghĩa của việc dùng dấu phẩy trong đầu đề của văn bản Ôn dịch, thuốc lá. Tên gọi của văn bản này không chí có ...

Tả cái đồng hồ

Đề bài: Tả cái đồng hồ Bài làm Em đã được thấy rất nhiều đồng hồ báo thức nhưng chưa thấy cái nào đặc biệt như cái đồng hồ dì gởi về tặng em, nhân dịp tổng kết năm học, em đạt danh hiệu học sinh xuất ...

Cảm nhận của em sau khi học đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên thuộc chương I tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu kí của nhà văn Tô Hoài

Đề bài: Cảm nhận của em sau khi học đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên thuộc chương I tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu kí của nhà văn Tô Hoài Bài làm Dế Mèn phiẽu lưu kí là một tác phẩm nổi tiếng của nhà ...

Mới nhất

Phân tích hình tượng Lorca trong bài thơ Đàn ghita của lorca

(Văn mẫu lớp 12) – Anh (Chị) hãy . ( Bài phân tích của cô giáo Đặng Thị Yến trường THPT Thanh Miện). Đề bài: Phân tích hình tượng Lorca qua bài thơ đàn ghi ta của lorca BÀI ...

Qua bài thơ Bánh trôi nước và Tự tình II của Hồ Xuân Hương anh chị hiểu gì về người phụ nữ Việt Nam thời trước

() – . ( Bài làm được 9 điểm của HSG Trường Bình Giang). Đề bài: Qua bài thơ Bánh trôi nước và Tự tình II của Hồ Xuân Hương, anh chị hiểu gì về người phụ nữ Việt Nam thời trước. ...

Phân tích tác phẩm một người hà nội

(Kenhvanmau.com) – Anh (Chị) hãy của nhà văn Nguyễn Khải. (Bài làm của học sinh lớp 12A3 – Trường THPT Bình Giang – Hải Dương) Đề bài: Anh (Chị) hãy phân tích tác phẩm Một người Hà ...

Phân tích bài thơ Đây Thôn Vĩ Dạ

(Văn mẫu lớp 11) – Anh (Chị) hãy của Hàn Mạc Tử trong sách văn học lớp 11. Đề bài: Phân tích bài thơ “Đây Thôn Vĩ Dạ” của nhà thơ Hàn Mạc Tử BÀI LÀM ...

Nêu ý nghĩa nhan đề bài Chiếc Thuyền Ngoài Xa

() – Em hãy tóm tắt và nêu ý nghĩa của nhan đề tác phẩm Chiếc Thuyền Ngoài Xa trong tác phẩm văn học lớp 12. Đề bài: BÀI LÀM Chiếc thuyền ngoài xa là một tác phẩm ...

Cảm nhận tác phẩm Hồn Trương Ba Da Hàng Thịt

(Kenhvanmau.com) – Anh (Chị) hãy . (Bài làm của học sinh trường THPT Lê Qúy Đông – Hà Đông) Đề bài: Hãy cảm nhận tác phẩm Hồn Trương Ba da hàng thịt trong sách ngữ văn lớp 12. ...

Nghị luận văn học về tác phẩm Chinh Phụ Ngâm Khúc

() – trong tác phẩm văn học lớp 10. ( Bài nghị luận của cô Trần Thị Hoài An trường THPT Chu Văn An) Đề bài: Nghị luận văn học về Chinh phụ ngâm khúc (Tình cảnh lẻ loi của người chinh ...

Lấy nhan đề những người không chịu thua số phận em hãy viết bài văn nêu suy nghĩ của mình

() – về hiện tượng đó. ( Bài làm văn được 9 điểm của HSG Trường Bình Giang). Đề bài: Lấy nhan đề " Những người không chịu thua số phận". Trình bày suy nghĩ của em về hiện tượng đó. ...

Tóm tắt sự nghiệp Văn Học của Nguyễn Tuân

(Kenhvanmau.com) – Anh (chị) hãy . (bài làm của học sinh lớp 11A3 trường THPT Vĩnh Chân – Phú Thọ) Đề bài: Anh (chị) hãy tóm tắt sự nghiệp văn học của Nguyễn Tuân. (sách ...

Suy ngẫm về hình tượng nhân vật A Phủ trong tác phẩm Vợ Chồng A Phủ

() – trong chương trình văn học lớp 12. ( Bài làm được 9 điểm). Đề bài: Trong truyện ngắn Vợ chồng A Phủ, song song với nhân vật Mị, Tô Hoài cũng đã xây dựng thành công hình tượng ...